تحلیل فلسفی چیستی ایمان با تأکید بر سه رویکرد معرفت‌شناختی، روان‌شناختی غیرمعرفتی و عمل‌شناختی در فلسفه اسلامی و غربی

•   آرشیو : پاییز 1404
•   کد پذیرش : 28320
•   موضوع : سایر شاخه ها
• نویسنده/گان : | پریسا محمدباقری
•   زبان : فارسی
•   نوع مقاله : پژوهشی
•   چکیده مقاله به فارسی : این مقاله با هدف تحلیل فلسفی چیستی ایمان، به بررسی سه رویکرد معرفت‌شناختی، روان‌شناختی غیرمعرفتی و عمل‌شناختی در فلسفه اسلامی و غربی می‌پردازد. در ابتدا، مسئله ایمان به عنوان یک پدیده چندبعدی مطرح شده و ضرورت تلفیق ابعاد عقلانی، شهودی و عملی در تبیین آن برجسته می‌شود. در بخش معرفت‌شناختی، تلاش بر آن است که باور دینی به عنوان یک سیستم مستدل از طریق ارائه دلایل منطقی و برهان‌های تجربی تحلیل شود؛ در این راستا، تفاوت بین باورهای «Believe that» و «Believe in» به عنوان دو بعد مجزا مورد بررسی قرار می‌گیرد. سپس، رویکرد روان‌شناختی غیرمعرفتی به تجربه‌های درونی، میل و احساس فرد تأکید می‌کند که ایمان فراتر از استدلال‌های صرف عقلانی، در جنبه احساسی و شهودی تجلی می‌یابد. نهایتاً، رویکرد عمل‌شناختی به تحقق عملی باورها در رفتار فردی و اجتماعی می‌پردازد و بر اهمیت همگامی میان گفتار و کنش در تثبیت ارزش‌های ایمانی تأکید دارد. مقاله نشان می‌دهد که تلفیق این سه رویکرد زمینه‌ساز گفت‌و‌شنودی بین‌رشته‌ای و بین فرهنگی در تحلیل ایمان بوده و می‌تواند به ارائه چارچوبی جامع و کاربردی برای پژوهش‌های آینده در حوزه فلسفه دین منجر شود.
•   لیست منابع : [1] اتکینسون, ر. (۱۳۷۸). زمینه روان‌شناسی، براهنی و دیگران، تهران، رشد
  [2] داوری اردکانی, ر. (۱۳۸۸). غزالی و فلسفه اسلامی. جاویدان خرد, 6(3), 87–100.
  [3] نوالی, م. (۱۳۹۱). پدیدارشناسی در فلسفه اسلامی. کیهان اندیشه.
  [4] خسروپناه, ع. (۱۳۸۵). فلسفه فلسفه اسلامی. قبسات.
  [5] غفاری, ح. (۱۳۷۹). فلسفه اسلامی یا فلسفه مسلمانان. فلسفه, 1(1), 96.
  [6] غزالی, ح. (۱۳۷۹). تهافت الفلاسفه. تهران: انتشارات صدای ادب.
  [7] نجفی, م. (۱۳۹۰). فلسفه تکامل بیداری اسلامی و جوهر افول یابنده تمدن غربی. جستارهای سیاسی معاصر, 2(2), 73–90.
  [8] پاکیزه، م. (۱۳۹۷). بررسی پرونده اصالت جامعه با سه رویکرد زبان شاختی، معرفت‌شناختی و هستی‌شناختی. اندیشه نوین دینی, 14(55), 133–148.
  [9] ابن‌سینا(۱۳۸۵) . منطق‌ المشرقیین‌.
  [10] خادمی، ع. ه. و علی‌زاده، ع. (1388) چیستی ایمان و مقومات مفهومی آن از دیدگاه فخرالدین رازی.
  [11] پشت‌دار، ع. م. و عباس پورخرمالو، م. (1399).مفهوم معرفت در عرفان اسلامی و مکاتب روان‌شناختی
  [12] هوشنگی، ح. .(1379) مقایسه فلسفه اسلامی و فلسفه کانت در باب معقولات.
  [13] فنایی اشکوری، م. (1390) ملاحظاتی درباره کتاب «فلسفه فلسفه اسلامی».
  [14] حسن زاده، ص..(1385) بحث تطبیقی اگزیستانسیالیسم غربی و اصالت الوجود در فلسفه اسلامی.
  [15] عاشوری، م(1394). الگوی تحلیل معرفت شناختی مفاهیم؛ بررسی موردی در فلسفه اسلامی.
  
  [16] Kant, I. (1785/2002). Groundwork of the Metaphysics of Morals (M. Gregor, Trans.). Cambridge University Press. (Original work published 1785)
  [17] Kierkegaard, S. (1843/2006). Fear and Trembling. Penguin Classics. (Original work published 1843)
  [18] James, W. (1902). The Varieties of Religious Experience. Longmans, Green & Co.
  [19] Popper, K. (1972). Objective Knowledge. Clarendon Press.
  [20] Quine, W. V. O. (1951). Two dogmas of empiricism. The Philosophical Review, 60(1), 20–43.
  [21] Augustine, A. (1994). Confessions. Oxford University Press.
  [22] Aquinas, T. (2001). Summa Theologica. University of Notre Dame Press.
  [23] Plantinga, A. (2000). Warrant and Proper Function. Oxford University Press.
  [24] Hick, J. (1989). The Possibility of Religious Pluralism.
  • Zagzebski, L. T. (1996). Virtues of the Mind.
  [25] Johnson, R. (1995). A Psychological Perspective on Faith. London, UK: Routledge.
  [26] Kierkegaard, S. (2000). Fear and Trembling (M. Lippard, Trans.). New York, NY: Penguin Classics. (Original work published 1843)
  [27] Smith, J. (1998). The Nature of Belief: A Philosophical Inquiry. Oxford, UK: Oxford University Press.
  [28] Quine, W. (1982). From a Logical Point of View. Cambridge, MA: Harvard University Press.
  [29] Davies, A. (2003). Rational Faith: Bridging the Gap Between Reason and Experience. New York, NY: Cambridge University Press.
  [30] Pascal, B. (1670). Pensées. Paris: Gallimard.
  [31] Anderson, T. (2003). The Dynamics of Faith.
  [32] Cole, J. (2002). Critique of One-Dimensional Approaches in Religious Studies.
  [33] Lewis, C. (1996). The Abolition of Man.
  [34] Taylor, R. (2000). A Theological Critique of Reductionism in Faith Studies.
  [35] Jones, M. (1998). Psychological Foundations of Religious Belief.
  [36] Husserl, E. (1931/1989). Ideas Pertaining to a Pure Phenomenology and to a Phenomenological Philosophy.
  [37] Miller, D. (1997). Integrative Approaches in Philosophy of Religion.
•   کلمات کلیدی به فارسی : ایمان، معرفت‌شناختی، روان‌شناختی غیرمعرفتی، عمل‌شناختی، فلسفه اسلامی، فلسفه غرب.
•   چکیده مقاله به انگلیسی :
•   کلمات کلیدی به انگلیسی :
•  صفحات : 55-73
•   دانلود فایل ( 494.50 KB )